Танилцуулга

Чих шуугих гэж юу вэ?

Чих шуугих буюу "чихэнд дуу сонсогдох" нь гаднаас ямар ч дуу чимээ байхгүй үед хүмүүс чихэндээ янз бүрийн дуу чимээ сонсох эмгэг юм. Энэ дуу чимээ нь хонх дуугарах, жингэнэх, шүгэлдэх, эсвэл нам гүмхэн хүржигнэх гэх мэт олон янз байж болно. Зарим тохиолдолд чимээ нь сулхан сонсогдож, заримдаа өндөр давтамжтай, хүчтэй сонсогдож болдог. Чих шуугихтай амьдарч буй хүмүүст энэ нь зүгээр нэг төвөгтэй зүйл биш, харин амьдралын чанар, сэтгэл санаа, сэтгэцийн эрүүл мэндэд нь нөлөөлж болдог.

Чих шуугих нь өөрөө өвчин биш, харин ямар нэг суурь өвчний шинж тэмдэг юм. Зарим хүмүүсийн хувьд энэ нь үе үе илэрдэг бол, заримд нь байнга үргэлжилж, өдөр тутмын амьдралд нь ихээхэн саад учруулдаг. Чихэнд байнга дуу чимээ сонсогдох нь уур бухимдал, анхаарал төвлөрөхөд хүндрэл, сэтгэл түгших, нойр алдагдах зэрэг асуудал үүсгэж болдог. Чих шуугихын шалтгаан, оношлогоо, эмчилгээний боломжуудыг ойлгох нь энэ эмгэгт өртсөн хэн бүхэнд чухал алхам юм.

Чих шуугихын шалтгаанууд

Чих шуугих нь олон төрлийн хүчин зүйлээс үүсч болдог. Зарим тохиолдолд түр зуурын шинжтэй байж болох ч, зарим нь удаан хугацаанд үргэлжилж, тогтмол эмчилгээ шаарддаг. Чих шуугихын шалтгаануудыг ойлгох нь оношлогоо, эмчилгээний талаар зөв шийдвэр гаргахад тусална. Энд нийтлэг шалтгаануудыг танилцуулж байна:

1. Хэт чанга дуу чимээнд өртөх

2. Насжилтаас үүдэлтэй сонсголын алдагдал (Пресбиакузис)

Хүн нас ахих тусам сонсголын тогтолцоо аажмаар мууддаг. Энэ насжилтаас үүдэлтэй сонсголын алдагдлыг пресбиакузис гэж нэрлэдэг бөгөөд ихэвчлэн 60 наснаас эхэлдэг. Дотоод чихний мэдрэх эсүүд дуу чимээнд мэдрэмтгий байхаа больж, тархи "орлуулах" маягаар хийсвэр дуу үүсгэж эхэлдэг. Ахмад настнуудын хувьд чих шуугих нь аажмаар эхэлж, сонсгол муудах тусам улам хүчтэй болдог.

3. Чихний үрэвсэл болон бөглөрөл

Чихний үрэвсэл эсвэл бөглөрөл нь түр зуурын чих шуугих үүсгэж болдог. Дунд чихний үрэвсэл, хамрын дайвар хөндийн үрэвсэл, эсвэл чихний хулсны хэт их хуримтлал нь чихэнд дүүрсэн мэт мэдрэмж төрүүлж, чих шуугих шинж илэрдэг. Энэ төрлийн чих шуугих нь ихэвчлэн бөглөрөл эсвэл үрэвслийг эмчилсний дараа арилдаг.

4. Чихэнд хортой эмүүд (Ототоксик эмүүд)

Зарим эмүүд, тухайлбал ототоксик эмүүд нь дотоод чихэнд сөргөөр нөлөөлж, чих шуугих үүсгэж болдог. Ийм эмүүдэд зарим антибиотик (жишээ нь, гентамицин), хими эмчилгээний эм, мөн аспирин зэрэг үрэвслийн эсрэг эмүүд (NSAID) өндөр тунгаар хэрэглэхэд багтана.

5. Евстахийн гуурсан хоолойн үйл ажиллагааны алдагдал

Евстахийн гуурсан хоолой нь дунд чихний даралтыг тэнцвэржүүлэх үүрэгтэй. Энэ хоолой ханиад, хамрын дайвар хөндийн үрэвсэл, харшлын улмаас бөглөрөх үед чихэнд дүүрсэн мэт мэдрэмж, заримдаа чих шуугих шинж илэрдэг. Энэ алдагдал нь ихэвчлэн амьсгалын замын халдварын үед эсвэл бие ханиадтай тэмцэж байх үед тохиолддог.

Чих шуугих (Тиннитус)-ын шинж тэмдгүүд

Тиннитусын үед сонсогдох чимээ нь хүн бүрт өөр өөр байж болох бөгөөд өвчний шалтгаан, хүндрэлийн түвшнээс хамаарна. Хамгийн түгээмэл чимээнүүд:

• Дуу шуугиан (жингэнэх)
• Бүжигнэх
• Шүгэлдэх
• Дамжигнах
• Шүгэлдэх
• Зүрхний цохилттой зэрэгцэн шуугих (пульсжсан тиннитус)

Хамт илэрч болох шинж тэмдгүүд

Тиннитус нь шалтгаанаасаа хамааран дараах шинж тэмдгүүдээр дагалдаж илэрч болдог:

• Сонсгол буурах: Тиннитустай хүмүүсийн ихэнх нь сонсголын алдагдалтай байдаг. Сонсголын бууралтын хэмжээ нь хэсэгчлэн эсвэл бүрэн байж болно. Хэрэв дуу чимээний улмаас сонсгол буурсан бол тиннитус ихэвчлэн сонсголын бууралтаар дагалддаг.
• Тэнцвэр алдагдах: Дотоод чихний өвчин (жишээ нь, Меньерийн өвчин) нь тэнцвэрийн асуудал үүсгэж, тиннитустай хамт толгой эргэх, дотор муухайрах шинж илэрч болдог. Энэ нь тиннитусын хүндрэлийг нэмэгдүүлж болзошгүй.
• Нойрны хямрал: Чих үргэлж шуугих нь унтахад саад болж, ядаргаа, уур уцаар, анхаарал төвлөрөл буурах зэрэгт хүргэдэг.
• Сэтгэл түгших, стресс: Тиннитусын байнгын чимээ нь сэтгэл санааны дарамт, түгшүүр, бүр сэтгэл гутралд хүргэж болдог. Хүмүүс чихний шуугиантай байнга тэмцэхэд хэцүү байдаг.

Чих шуугихыг оношлох нь

Чих шуугихыг хэрхэн оношлодог вэ?

Хэрэв танд удаан үргэлжилсэн эсвэл төвөгтэй чих шуугих шинж илэрч байвал заавал эмчид хандах хэрэгтэй. Чих шуугихыг оношлох эхний алхам нь ихэвчлэн сонсголын шинжилгээ (аудиометр) байдаг. Энэ шинжилгээ нь таны сонсголын алдагдал чих шуугихад нөлөөлж байгаа эсэхийг тодорхойлоход тусалдаг.

Нэмэлт оношилгооны аргууд:

• Тимпанометр: Чихний хэнгэрэг болон дунд чихний даралтыг шалгах шинжилгээ. Энэ нь чих бөглөрөх эсвэл шингэн хуримтлагдах нь чих шуугихад нөлөөлж байгаа эсэхийг үнэлэхэд тусална.
• Дүрс оношилгоо (CT/MRI): Дүрс оношилгооны шинжилгээ нь зүрхний цохилттой хэмнэлийг дагаж шуугих "пульсатил" чих шуугих үед илүү үр дүнтэй. Эдгээр шинжилгээгээр чихний цусны судсууд болон ойр орчмын бүтцийг шалгаж, судасны эмгэг эсвэл хавдар байгаа эсэхийг тодорхойлно.

Хэрэв чих шуугих нь Меньерийн өвчин эсвэл эрүүний үеийн эмгэг (TMJ) зэрэг бусад өвчтэй холбоотой бол нэмэлт шинжилгээ шаардлагатай байж болно.

Чих шуугих өвчний эмчилгээний сонголтууд

Чих шуугихыг бүрэн эдгээх нэг л арга байхгүй ч өдөр тутмын амьдралд үзүүлэх нөлөөг нь бууруулах олон төрлийн эмчилгээ байдаг. Эдгээр эмчилгээ нь шинж тэмдгийг намжаах, өвчтөнүүдийн амьдралын чанарыг сайжруулахад чиглэдэг. Хамгийн түгээмэл, үр дүнтэй эмчилгээний аргуудыг танилцуулж байна:

1. Танин мэдэхүйн зан үйлд нөлөөлөх эмчилгээ (CBT)

CBT буюу танин мэдэхүйн зан үйлд нөлөөлөх эмчилгээ нь сэтгэл зүйн эмчилгээний нэг төрөл бөгөөд чих шуугихтай холбоотой сэтгэл хөдлөлийг өөрчлөхөд тусалдаг. Энэ эмчилгээ нь чих шуугих дууг арилгах бус, харин түүнээс үүдэлтэй түгшүүр, уур бухимдал, сэтгэл гутрал зэрэг сөрөг мэдрэмжийг удирдаж сурахад чиглэдэг.

2. Чих шуугихыг дахин сургах эмчилгээ (TRT)

TRT буюу чих шуугихыг дахин сургах эмчилгээ нь дууны эмчилгээ болон зөвлөгөө өгөлтийг хослуулдаг. Үүний зорилго нь тархийг чих шуугих дууг анзаарахгүй байхад сургах бөгөөд ингэснээр сэтгэл зүйн дарамтыг бууруулна. Энэ аргыг хэрэгжүүлэхдээ цагаан дуу, байгаль орчны дуу зэрэг фонын дуу ашиглаж, тархийг "анзаарахгүй" байхад сургадаг.

3. Дууны эмчилгээ

Дууны эмчилгээ нь гаднын дуу чимээг ашиглан чих шуугих дотоод дууг "дарж" намжаах арга юм. Цагаан дууны аппарат, сонсголын аппарат, эсвэл тусгайлан тохируулсан дууны эмчилгээний төхөөрөмжүүдийг ашиглаж, тайвшруулах, нам гүм дуу чимээг бий болгодог. Зарим хүмүүст энэ эмчилгээ чих шуугихын хүчийг мэдэгдэхүйц бууруулахад үр дүнтэй байдаг.

4. Эмчилгээний эмүүд

Чих шуугихыг шууд эдгээх эм байхгүй ч зарим эмүүд шинж тэмдгийг удирдахад тусалж чадна. Жишээлбэл, сэтгэл гутрал эсвэл түгшүүртэй холбоотой чих шуугихын үед сэтгэл гутралын эсрэг эм, тайвшруулах эм бичиж болно. Зарим тохиолдолд суурь өвчний онцлогоос хамааран таталтын эсрэг эм, сэтгэцийн эмүүдийг ашиглаж чих шуугихын хүчийг бууруулах боломжтой.

5. Амьдралын хэв маягийн өөрчлөлт

Эмчилгээний аргуудаас гадна амьдралын хэв маягт дараах өөрчлөлтүүдийг хийх нь чих шуугихын шинж тэмдгийг сайжруулахад тусална:

• Стрессийг удирдах: Бясалгал, иога, амралтын дасгал зэрэг стресс бууруулах арга барилууд нь чих шуугихын шинж тэмдгийг намжаахад тустай.
• Хоолны дэглэмд анхаарах: Кофеин, никотин, архи зэрэг сэргээш бодисын хэрэглээг багасгах нь чих шуугихын хүчийг бууруулахад тусална.
• Унтах зуршлыг сайжруулах: Тайвшруулах арга барил, тогтмол унтах цагийн хуваарь баримтлах нь чих шуугихын сэтгэл зүйн болон биеийн эрүүл мэндэд үзүүлэх сөрөг нөлөөг багасгана.

Чих шуугихтай хэрхэн зохицох вэ

Чих шуугихтай амьдрах: Зохицох практик арга замууд

Чих шуугих нь байнгын сорилт байж болох ч олон хүн үр дүнтэй арга барилыг ашиглан энэ байдлаа амжилттай удирдаж чаддаг. Энд танд хэрэг болох зарим зөвлөмжийг хүргэж байна:

• Бясалгал ба амралтын техникүүд: Бясалгал, гүн амьсгал авах дасгал, анхаарал төвлөрүүлэх арга нь чих шуугихад анхаарлаа төвлөрүүлэхээс сатааруулж, үүнээс үүдэлтэй сэтгэл зүйн стрессийг бууруулахад тусална.
• Анхаарал сарниулах арга: Хоббигоор хичээллэх, найз нөхөдтэйгээ уулзах, байгалийн дуу чимээ эсвэл хөгжим сонсох зэрэг нь чих шуугихыг мэдрэх мэдрэмжийг багасгахад тусална.
• Дэмжлэгийн сүлжээ: Ижил төстэй асуудалтай хүмүүстэй ярилцах нь сэтгэл санааны дэмжлэг, хэрэгтэй зөвлөгөө авах боломжийг олгодог. Чих шуугихтай холбоотой дэмжлэгийн бүлэг эсвэл онлайн форумд нэгдэхийг зөвлөж байна.
• Сэтгэл зүйн зөвлөгөө, эмчилгээ: Сэтгэл зүйч, зөвлөхтэй ярилцах нь чих шуугихтай амьдрах үед үүсдэг сэтгэл түгшээ, сэтгэл гутрал зэрэг сэтгэл зүйн асуудлыг даван туулахад тусална.

Хэзээ эмчид хандах вэ

Мэргэжлийн эмчид хэзээ хандах хэрэгтэй вэ?

Дараах шинж тэмдгүүд илэрвэл "Sangdo Woori Дотрын Эмнэлэг"-ийн эмчид хандахыг зөвлөж байна:

• Чих шуугих шинж гэнэт эхлэх эсвэл улам дордож, сонсгол буурах, толгой эргэх зэрэг шинжүүд дагалдах.

• Чих шуугихтай хамт чих өвдөх, шингэн гоожих эсвэл бусад сэтгэл түгшээсэн шинж илрэх.

• Чих шуугихтай холбоотой байнгын сэтгэл түгшээх, сэтгэл гутрал мэдрэгдэх.

• Гэрийн аргаар эмчлэх, амьдралын хэв маягаа өөрчлөхөд үр дүн гарахгүй байх.

Чих шуугих өвчний мэргэжлийн эмчилгээг яагаад сонгох хэрэгтэй вэ?

Сангдо Вүүри Дотрын Эмнэлэг нь чих шуугих өвчнийг оношлох, эмчлэх чиглэлээр мэргэшсэн. Бид өвчтөн бүрийн хэрэгцээнд тохирсон нарийн оношилгооны багаж, хувь хүний онцлогт нийцсэн эмчилгээний төлөвлөгөөг санал болгодог. Доктор Ю Ду-Ёолын удирдлага дор манай баг таны амьдралын чанарыг сайжруулах, чих шуугих өвчнийг үр дүнтэй удирдахад чиглэсэн халамжтай эмчилгээг үзүүлдэг.